Ego Tükenmesi ve Öz Denetim

Bir şeyi yapmak için kendinizi zorlamak durumunda kaldıysanız, bir sonraki zorlanmada daha az istekli olursunuz öz denetiminizi daha az kullanabilirsiniz. Buna ego tükenmesi deniyor.

Yorgun ve aç yargıçlar daha kolaya kaçıp tahliye taleplerini reddediyordu. Çünkü beyin yorulmak istemeyip kolaya kaçıyordu. Yemek yedikten sonra performansları daha çok artıyordu.

Gerçekten de, insanların yorgun ya da tükenmiş durumdayken, reklamlar gibi içi boş, kandırıcı mesajlardan daha kolay etkilendikleri gözlemlenmiştir.

Duygular ve Davranış

"Ne hissedersen hisset sakin ve nazik davran" öğüdünün neden iyi bir tavsiye olduğunu anlayabilirsiniz. Kendinizi nazik ve sakin hissederek bundan yarar sağlamanız mümkündür.

İnanılırlık ve Mesaj Tasarımı

Diyelim ki alıcıların inanmasını istediğiniz bir mesaj yazacaksınız. Eğer mesajınız basılacaksa, kaliteli kağıt kullanın ki harfler ile zemin arasındaki kontrast azamiye çıksın. Renk kullanıyorsanız koyu mavi yada kırmızı kullanmak inanılma olasılığını arttırır. Mesajınızı basitleştirmenin yanı sıra, hatırlanabilir kılmaya da çalışın. Mümkünse fikirlerinizi şiir biçiminde ifade edin; doğru olarak algılanmaları daha kolay olacaktır.

Çıpalama Etkisi

Çıpalama etkisi, insanların bilinmeyen bir niceliği tahmin etmeden önce belirli bir değeri dikkate aldıklarında meydana gelir. Bir eve ne kadar para ödemeniz gerektiğini düşünürken, talep edilen fiyattan etkilenirsiniz. Aynı ev, liste fiyatı yüksekse düşük olmasına kıyasla daha değerli görünür.

Satın almak istediğimiz firma, bekledikleri ciroyu gösteren iş planını gönderdi. O rakamın bizi etkilemesine izin vermemeliyiz.
Teklifleri buysa müzakerelerin sona erdiğini açıkça ortaya koyalım. Buradan başlamak istemeyiz.

Argüman ve İkna

İnsanlardan seçimlerini desteklemek için daha fazla argüman üretmelerini isterseniz, kendilerinden daha az emin oluyorlar. Bir arabanın pek çok avantajını saydıktan sonra, ondan daha az etkileniyorlar.

Performans ve Geribildirim

Performans artışı nedeniyle verilen ödüller, hatalar için verilen cezalardan daha çok işe yarar.

İnsanlık durumunun önemli bir gerçeğine toslamıştım: hayatın bize verdiği geribildirim terstir. Başkalarına bizi hoşnut ettiklerinde iyi, etmediklerinde kötü davrandığımız için, istatistiksel olarak iyi davranışlarımız için cezalandırılıyor, kötü davranışlarımız içinde ödüllendiriliyoruz.

Hale Etkisi

"Hitler köpekleri ve çocukları çok severdi" cümlesi, kaç kez duyarsanız duyun, şok etkisi yapar; çünkü bu kadar kötü bir insanda herhangi bir iyilik emaresi, hale etkisinin yarattığı beklentileri çiğner. Tutarsızlıklar düşüncelerimizin rahatlığını ve duygularımızın berraklığını azaltır.

Geçmişi Anlama Yanılsaması

Geçmişi anladığımız yanılsaması, geleceği öngörme yeteneğimize olan aşırı güvenimizi pekiştiriyor.

Grup Kararları

Bir gruptan enformasyon almanın uygun yolu, aleni bir tartışmayla başlamak değil, gizlilik içinde herkesin görüşünü toplamaktır.

Batık Maliyet Yanılgısı

Başarısızlığı kabul etmek istemediğim için fazladan yatırım yapıyoruz. Bu, batık maliyet yanılgısının bir örneği.

Olumsuzluk Hakimiyeti

İğrenme konusunda uzman olan psikolog Paul Rozin'in gözlemine göre, tek bir hamam böceği kirazlarla dolu bir kasenin çekiciliğini mahveder, ama bir kiraz hamam böcekleriyle dolu bir kaseye hiçbir şey yapamaz. Rozin'in işaret ettiği gibi, olumsuz, birçok açıdan olumluya baskın çıkar ve kayıptan kaçınma da yaygın bir olumsuzluk hakimiyetinin belirtilerinden biridir.

Bir ilişkinin uzun dönemde başarısının olumluyu aramaktan çok olumsuzdan kaçınmaya bağlı olduğunu gözlemlemiş olan ünlü evlilik ilişkileri uzmanı John Gottman'a değiniyorlar. Gottman'a göre istikrarlı bir ilişki, iyi etkileşimlerin kötü etkileşimleri sayıca en azından 5'te 1 oranında aşmasını gerektirir. Sosyal alandaki diğer asimetriler daha da çarpıcıdır. Geliştirilmesi yıllar alan bir dostluğun tek bir eylemle mahvedileceğini hepimiz biliriz.